Logo Texel Samen Beter

Positieve gezondheid en leefomgeving in Buurtskap De Tuunen

Door Joost Heerschop, coördinator Novalishoeve

Er wordt veel gesproken over participatie, sociale cohesie en over een inclusieve samenleving. Zelf zie ik dan een samenleving voor me waarbij iedereen tot zijn recht kan komen. Het maakt niet uit welke culturele achtergrond, talenten of beperkingen iemand heeft. Iedereen neemt op een gelijkwaardige manier deel aan de maatschappij. Mensen worden aangesproken op hun mogelijkheden, niet op hun beperkingen.


De Tuunen

Om deze ambitie werkelijkheid te laten worden, vraagt dit een nieuwe manier van kijken naar gezondheid en de manier van samenleven. Woontij en de gemeente Texel hebben lef getoond met de opzet van De Tuunen, de nieuwe woonwijk in Den Burg. De wijk moet een plek zijn voor mensen die anders durven te wonen, een plek waarvan men de leefomgeving zelf kan inrichten, samen verantwoordelijk is voor het onderhoud ervan en waar buitenruimte en voorzieningen worden gedeeld. Kortom, een uitgelezen kans om ervaringen op te doen met het implementeren en evalueren van het Model voor Positieve Gezondheid en Leefomgeving.

Positieve gezondheid

Zoals de meeste mensen inmiddels weten is positieve gezondheid het vermogen je aan te passen en eigen regie te voeren bij de lichamelijke, psychische en sociale uitdagingen van het leven. Essentieel hierbij is de relatie die iemand heeft tot zichzelf, tot de ander en tot de aarde. De inrichting van de leefomgeving heeft een grote impact op iemands gezondheid en welbevinden. Door niet alleen de individuele gezondheid te bekijken vanuit het spinnenweb van de positieve gezondheid, maar ook de leefomgeving, kan er een gemeenschappelijke taal ontstaan. Deze taal hebben we nodig om elkaar te begrijpen en met elkaar af te stemmen.

Bijdrage Novalishoeve

De Novalishoeve heeft de uitgangspunten van de positieve gezondheid in zijn DNA en wil in deze nieuwe wijk graag een katalysator zijn bij de implementatie. Tevens vertegenwoordigt de Novalishoeve een groep mensen die in de bestaande woonwijken veel moeite hebben zich te verbinden en hierdoor vereenzamen. Een aantal van deze clienten heeft bewust gekozen voor De Tuunen, omdat ze actief willen meewerken aan deze nieuwe, gedurfde manier van samenleven.

Louis Bolk Instituut

Omdat we uit ervaring weten dat het goed verzorgen van de leefomgeving een helende en preventieve werking heeft op de gezondheid van ieder individu willen we dit ook graag wetenschappelijk onderbouwen. Het Louis Bolk Instituut heeft in samenwerking met Machteld Huber de zes domeinen: lichaamsfuncties, mentaal welbevinden, zingeving, kwaliteit van leven, sociaal maatschappelijk participeren, dagelijks functioneren uit de Positieve gezondheid, vertaald naar de leefomgeving. Door ook in iemands leefomgeving uit te gaan van deze zes domeinen ontstaat er een integrale verbinding tussen mens en leefomgeving. De Novalishoeve heeft samen met het Louis Bolk Instituut een projectplan geschreven voor een onderzoek van drie jaar. De projectdoelen zijn:

  1. Het creëren van een nieuwe en groene wijk in Den Burg op Texel met een leefomgeving die tot stand is gekomen vanuit een proces van co-creatie en waarin de wensen en behoeften van de verschillende bewoners zijn meegenomen. In Buurtskap De Tuunen zijn de bewoners gezonder, is er meer samenhang tussen de bewoners en zijn de zorgkosten lager als gevolg van de optimale leefomgeving.
  2. Het uitvoeren van een kosten-batenanalyse om kosten en baten van de innovatieve en groene leefomgeving in De Tuunen (nieuwe situatie) te vergelijken met de regulier ingerichte omgeving buiten De Tuunen (huidige situatie). Hierbij gaat het enerzijds om de kosten voor zorg, begeleiding, uitkering en overlast, en anderzijds om de baten in de vorm van sociale waarde, meer cohesie in de wijk, etc.
  3. Het uitvoeren van dit project als pilot om ervaring op te doen met het implementeren en evalueren van het Model voor Positieve Gezondheid en Leefomgeving in de praktijk. Hiermee kan een werkmethode worden ontwikkeld die in verbeterde vorm ook in andere wijken op Texel en daarbuiten kan worden toegepast en kunnen resultaten ook elders benut kunnen worden.

In de afgelopen periode hebben verschillende partijen aangegeven dit onderzoek waardevol te vinden. Ook Texel Samen Beter heeft aangeven dit onderzoek te willen ondersteunen. Ik hoop u op een later moment meer te kunnen vertellen over het onderzoek en de resultaten.